klantlogo

4.1 Begrippen

Laatst gewijzigd door Gebruiker afgeschermd op 23-03-2026 11:01:04

Geen acties beschikbaar

De begrippen hieronder zijn voor de FUMO-doelarchitectuur verplicht. Waar een actueel begrip uit NORA beschikbaar is, sluit de definitie daarop aan. Waar NORA geen passend of actueel begrip biedt, is een FUMO-specifieke definitie opgenomen.

  1. Zaak. Definitie: Een samenhangende hoeveelheid werk met een duidelijke aanleiding en een duidelijk eindresultaat, waarvan kwaliteit, voortgang en doorlooptijd inzichtelijk en bestuurbaar zijn. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op NORA - Zaak.
  2. Doelarchitectuur. Definitie: Het samenhangende kader van principes, uitgangspunten, keuzes en richtingen waarmee FUMO de gewenste inrichting van de informatievoorziening beschrijft en bestuurt. Bron en relatie met NORA: Sluit inhoudelijk aan op de functie van architectuur in NORA als richtinggevend en toetsend kader, maar is als term hier toegepast op de FUMO-specifieke architectuur.
  3. Zaaktype. Definitie: De gestandaardiseerde beschrijving van een soort zaak, inclusief kenmerken zoals processtappen, statussen, rollen, doorlooptijden en resultaten. Bron en relatie met NORA: NORA gebruikt dit begrip in de context van zaakgericht werken en beschrijft het als sjabloon voor de uitvoering van een bedrijfsproces, maar biedt hiervoor nog geen actueel, vastgesteld basisbegrip.
  4. Product. Definitie: De concrete uitkomst of levering die FUMO in een proces voortbrengt en die via een zaaktype wordt geleverd. Bron en relatie met NORA: NORA geeft in dienstverleningscontext de voorkeur aan dienst boven product. Binnen FUMO blijft product bruikbaar als operationele term in de relatie tussen kernproces, zaaktype en uitkomst.
  5. Dienstencatalogus. Definitie: De lijst van diensten die FUMO beschikbaar stelt aan afnemers. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op NORA - dienstencatalogus. NORA noemt producten- en dienstencatalogus, servicecatalogus, serviceregister en PDC expliciet als synoniemen, maar hanteert dienstencatalogus als voorkeursterm.
  6. PDC. Definitie: Binnen FUMO gebruikte afkorting voor Producten- en Dienstencatalogus. Bron en relatie met NORA: NORA beschouwt PDC als synoniem van dienstencatalogus, maar gebruikt dienstencatalogus als voorkeursterm.
  7. ZTC. Definitie: Zaaktypecatalogus met de formele beschrijving van zaaktypen en hun kenmerken. Bron en relatie met NORA: NORA gebruikt het begrip in de context van zaakgericht werken en ketensamenwerking, maar niet als actueel basisbegrip in het vernieuwde begrippenkader.
  8. Object. Definitie: Een identificeerbaar ding, bouwwerk, terrein, installatie of ander relevant object in de fysieke leefomgeving waarover FUMO informatie vastlegt of waarop toezicht, vergunningverlening of handhaving betrekking heeft. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op objectgericht denken in gegevensmodellen, maar is hier sectorspecifiek ingevuld voor de fysieke leefomgeving.
  9. Subject. Definitie: De natuurlijke persoon, rechtspersoon of organisatie-eenheid die betrokken is bij een zaak, besluit, vergunning, toezichtactiviteit of handhavingsdossier. Bron en relatie met NORA: Sluit inhoudelijk aan op gangbaar gebruik in gegevensmodellen en registraties, maar is hier FUMO-specifiek uitgewerkt.
  10. Document. Definitie: Een vastgelegde eenheid van informatie die onderdeel kan zijn van een werkdossier, formeel dossier of archief. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op gangbare overheids- en archiefkundige betekenis van documenten, maar is hier gekoppeld aan de FUMO-dossierlogica.
  11. Activiteit. Definitie: Een handeling, ingreep of gebruiksvorm in de fysieke leefomgeving waarop regels, vergunningen, toezicht of handhaving van toepassing kunnen zijn. Bron en relatie met NORA: Domeinspecifiek begrip, sterk verbonden aan de Omgevingswet en het activiteitenbegrip in de uitvoeringspraktijk.
  12. Locatie. Definitie: De ruimtelijke aanduiding van de plaats waarop een zaak, activiteit, object of besluit betrekking heeft. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op het belang van plaatsgebonden informatie in gegevensuitwisseling, maar is hier ingevuld voor het VTH-domein.
  13. Mandaat volgt regie. Definitie: Principe waarbij verantwoordelijkheden, informatie-uitwisseling en dossiervorming aansluiten op de partij die in het proces de regie voert. Bron en relatie met NORA: FUMO-specifiek architectuurprincipe. Geen actueel equivalent als vastgesteld NORA-basisbegrip aangetroffen.
  14. Bevoegd gezag. Definitie: De overheidspartij die bestuurlijk en juridisch bevoegd is om een besluit te nemen of verantwoordelijkheid draagt voor een taak of dossier. Bron en relatie met NORA: Juridisch en domeinspecifiek begrip. Geen passend actueel NORA-basisbegrip aangetroffen.
  15. Behandeldienst. Definitie: De organisatie die namens of in opdracht van het bevoegd gezag de inhoudelijke behandeling van een zaak uitvoert. Bron en relatie met NORA: FUMO-specifieke term, passend bij uitvoeringsdiensten en omgevingsdiensten. Geen actueel NORA-basisbegrip aangetroffen.
  16. Ketenportaal. Definitie: Een digitale voorziening voor samenwerking, statusuitwisseling, dossieroverdracht en interactie tussen FUMO, bevoegde gezagen en andere ketenpartners. Bron en relatie met NORA: FUMO-specifieke term. Sluit inhoudelijk aan op NORA-principes voor dienstverlening, ketensamenwerking en portaalondersteuning, maar is niet als actueel basisbegrip aangetroffen.
  17. Formeel dossier. Definitie: Het dossier met documenten, metadata en statusinformatie die formeel onderdeel zijn van de zaak en relevant zijn voor besluitvorming, verantwoording, archivering en overdracht. Bron en relatie met NORA: FUMO-specifieke precisering binnen archivering en zaakgericht werken.
  18. Werkdossier. Definitie: De verzameling werkdocumenten, tussenproducten en uitvoeringsinformatie die nodig is tijdens de behandeling van de zaak, maar niet automatisch tot het formele dossier behoort. Bron en relatie met NORA: FUMO-specifieke precisering binnen archivering en zaakgericht werken.
  19. Dienstwerkruimte. Definitie: De afgeschermde werkomgeving van FUMO voor werkvoorraad, concepten, uitvoeringsinformatie en interne bewerking buiten het formele dossier. Bron en relatie met NORA: FUMO-specifiek begrip dat samenhangt met compartimentering.
  20. Compartiment. Definitie: Een logisch afgebakend deel van de informatievoorziening waarin gegevens, verantwoordelijkheden en toegang gescheiden worden beheerd. Bron en relatie met NORA: NORA gebruikt compartiment in technische netwerkcontext, maar niet als generiek informatiekundig basisbegrip. De FUMO-definitie is daarom domeinspecifiek.
  21. Datakwaliteit. Definitie: De mate waarin gegevens voldoen aan de eisen die nodig zijn voor het beoogde gebruik. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op NORA - gegevenskwaliteit, waarbij datakwaliteit in NORA als synoniem van gegevenskwaliteit wordt gebruikt.
  22. Informatieproduct. Definitie: Een dataset, rapportage, dashboard, kaart of vergelijkbare informatievoorziening die gericht is op een specifiek gebruiksdoel. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op NORA - informatieproduct.
  23. Zaakgericht werken. Definitie: Een manier van werken waarbij processen, status, verantwoordelijkheden, documenten en resultaten worden georganiseerd rond zaken en zaaktypen. Bron en relatie met NORA: Sluit inhoudelijk aan op NORA en op zaakgericht werken in de overheidspraktijk, maar is hier als werkprincipe voor FUMO geformuleerd.
  24. Digitaal werken. Definitie: Het uitgangspunt dat informatie, samenwerking, besluitvorming en verantwoording primair digitaal worden ondersteund en vastgelegd. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op de digitaliseringsprincipes van de e-overheid en op de FUMO-uitgangspunten.
  25. Uniform werken. Definitie: Het uitgangspunt dat processen, werkwijzen, definities en inrichting waar mogelijk eenduidig en herhaalbaar worden georganiseerd. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op principes van standaardisatie, hergebruik en bestuurbaarheid in NORA.
  26. Transparantie. Definitie: De eigenschap dat keuzes, status, gegevensgebruik, procesvoortgang en verantwoordelijkheden navolgbaar en uitlegbaar zijn. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op NORA-principes voor transparantie, verantwoording en uitlegbaarheid.
  27. Veilig. Definitie: Het uitgangspunt dat informatie, systemen en processen zodanig zijn ingericht dat vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid aantoonbaar zijn geborgd. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op de generieke beveiligingsprincipes van de overheid en op de rol van BIO binnen de FUMO-architectuur.
  28. E-overheid. Definitie: Het geheel van principes, voorzieningen, standaarden en werkwijzen waarmee overheden digitale dienstverlening en gegevensuitwisseling organiseren. Bron en relatie met NORA: Sluit direct aan op NORA als referentiearchitectuur voor de Nederlandse digitale overheid.
  29. Kennisorganisatie. Definitie: Een organisatie die expertise, ervaring, gegevens en informatieproducten actief inzet voor kwaliteit, besluitvorming en continue verbetering. Bron en relatie met NORA: FUMO-specifieke uitwerking van een organisatieprincipe, zonder direct actueel NORA-basisbegrip.
  30. Geinformeerd besluit. Definitie: Een besluit dat tot stand komt op basis van betrouwbare gegevens, duidelijke context, professionele duiding en navolgbare afwegingen. Bron en relatie met NORA: Sluit inhoudelijk aan op kwaliteit van informatie en bestuurbare besluitvorming, maar is hier FUMO-specifiek geformuleerd.
  31. Rechtmatig. Definitie: Het uitgangspunt dat processen, besluiten, gegevensverwerkingen en informatie-uitwisseling voldoen aan wet- en regelgeving en aan de geldende mandaten en bevoegdheden. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op overheidsbrede beginselen van rechtmatigheid en verantwoording, maar is hier als expliciet FUMO-uitgangspunt opgenomen.
  32. Releasematig beheer. Definitie: De beheerstroom voor voorspelbare wijzigingen die periodiek worden gebundeld, getest en in productie genomen. Bron en relatie met NORA: FUMO-specifiek beheermodel. Geen passend actueel NORA-basisbegrip aangetroffen.
  33. Projectmatig werk. Definitie: De verandervorm voor grotere wijzigingen met duidelijke scope, besluitvorming, afhankelijkheden en overdracht naar beheer. Bron en relatie met NORA: FUMO-specifieke term voor de projectstroom in portfoliomanagement.
  34. Agile innovatie. Definitie: De verandervorm voor iteratieve ontwikkeling en experimenten waarbij het eindbeeld nog niet volledig vaststaat. Bron en relatie met NORA: FUMO-specifieke term voor de innovatiestroom.
  35. Beheer. Definitie: Het geheel van activiteiten waarmee FUMO de continuiteit, beschikbaarheid, kwaliteit en wijzigbaarheid van de informatievoorziening borgt. Bron en relatie met NORA: Sluit inhoudelijk aan op beheer als organisatievermogen binnen architectuur en dienstverlening, maar is hier FUMO-specifiek uitgewerkt in relatie tot functioneel beheer, servicedesk en leveranciersregie.
  36. Informatievoorziening. Definitie: Het samenhangende geheel van processen, gegevens, applicaties, voorzieningen en beheer waarmee FUMO informatie vastlegt, uitwisselt, gebruikt en beschikbaar stelt. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op de brede NORA-benadering van informatie en dienstverlening, maar is hier toegepast op de concrete inrichtingsopgave van FUMO.
  37. Proces. Definitie: Een geordende reeks activiteiten waarmee FUMO een dienst, product, besluit of ander resultaat realiseert. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op het procesdenken in NORA en op zaakgericht werken, maar is hier gekoppeld aan de VTH-uitvoeringspraktijk en bedrijfsvoering van FUMO.
  38. Archivering. Definitie: Het duurzaam vastleggen, beheren, overdragen en beschikbaar houden van informatie en dossiers overeenkomstig wettelijke en organisatorische eisen. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op NORA-principes voor duurzame toegankelijkheid en verantwoording, maar is hier expliciet gekoppeld aan de FUMO-dossierlogica en archiefbeweging richting FUMO.
  39. Standaarden. Definitie: Vastgelegde afspraken over gegevens, uitwisseling, techniek, beveiliging of werkwijze die hergebruik, interoperabiliteit en bestuurbaarheid mogelijk maken. Bron en relatie met NORA: Sluit direct aan op NORA, GEMMA, PETRA en Forum Standaardisatie als richtinggevende en normatieve bronnen.
  40. Samenwerking. Definitie: Het gestructureerd afstemmen en uitvoeren van werkzaamheden tussen FUMO, bevoegde gezagen, ketenpartners en leveranciers. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op NORA-principes voor ketensamenwerking, maar is hier uitgewerkt voor de bestuurlijke en operationele context van FUMO.
  41. Samenhang. Definitie: De eigenschap dat processen, gegevens, applicaties, standaarden en beheer op elkaar aansluiten en als geheel bestuurbaar zijn. Bron en relatie met NORA: Sluit inhoudelijk aan op de architectuurfunctie van NORA als ordenend en verbindend kader.
  42. Beveiliging. Definitie: Het geheel van organisatorische, procesmatige en technische maatregelen waarmee FUMO vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van informatie en systemen borgt. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op NORA en op de BIO als normenkader voor informatiebeveiliging.
  43. Applicatie. Definitie: Een softwarevoorziening die een afgebakende bijdrage levert aan procesondersteuning, gegevensverwerking, samenwerking of sturing. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op de applicatielaag in NORA, maar is hier praktisch ingevuld voor het FUMO-applicatielandschap.
  44. Kwaliteit. Definitie: De mate waarin processen, gegevens, producten en werkwijzen voldoen aan de gestelde eisen en aantoonbaar geschikt zijn voor het beoogde gebruik. Bron en relatie met NORA: Sluit inhoudelijk aan op kwaliteitsdoelen en bestuurbaarheid in NORA, maar is hier gekoppeld aan audits, werkinstructies en continue verbetering binnen FUMO.
  45. Dienstverlening. Definitie: Het geheel van diensten, producten, interacties en kanalen waarmee FUMO waarde levert aan bevoegde gezagen, ketenpartners en andere afnemers. Bron en relatie met NORA: Sluit direct aan op het NORA-basisconcept van dienstverlening en is hier toegepast op de uitvoeringspraktijk van FUMO.
  46. Regie. Definitie: Het sturen op samenhang, prioriteit, besluitvorming en uitvoering over processen, ketens, leveranciers en veranderingen heen. Bron en relatie met NORA: Sluit inhoudelijk aan op sturing en governance in NORA, maar is hier FUMO-specifiek uitgewerkt in relatie tot portfoliomanagement, beheer en ketensamenwerking.
  47. Eigenaarschap. Definitie: De formele verantwoordelijkheid voor inhoud, kwaliteit, besluitvorming en sturing op een proces, voorziening, gegevensdomein of architectuuronderdeel. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op het belang van expliciete verantwoordelijkheden binnen governance en beheer, maar is hier praktisch geformuleerd voor FUMO.
  48. Overdracht. Definitie: Het gecontroleerd overbrengen van dossiers, informatie, voorzieningen of verantwoordelijkheden van de ene partij of fase naar de andere. Bron en relatie met NORA: Sluit inhoudelijk aan op ketensamenwerking, beheeracceptatie en duurzame toegankelijkheid, maar is hier FUMO-specifiek uitgewerkt.
  49. Verandering. Definitie: Een wijziging in processen, systemen, gegevens, werkwijzen of governance die planmatig, releasematig of iteratief wordt doorgevoerd. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op architectuur als instrument voor verandering, maar is hier uitgewerkt in de drie FUMO-veranderstromen.
  50. Ketensamenwerking. Definitie: De samenwerking tussen organisaties die gezamenlijk bijdragen aan behandeling, besluitvorming, toezicht, handhaving, informatie-uitwisseling of dossieroverdracht. Bron en relatie met NORA: Sluit direct aan op NORA-principes voor ketens en op de uitvoeringslogica van de Omgevingswet.
  51. Governance. Definitie: Het geheel van afspraken, rollen, overlegstructuren en besluitvormingsmechanismen waarmee FUMO richting geeft aan architectuur, informatievoorziening en verandering. Bron en relatie met NORA: Sluit inhoudelijk aan op bestuurlijke verankering en architectuurgovernance in NORA, maar is hier toegespitst op FUMO.
  52. Omgevingswet. Definitie: Het wettelijke stelsel dat de regels voor de fysieke leefomgeving bundelt en richting geeft aan processen, gegevensuitwisseling, samenwerking en dienstverlening in het VTH-domein. Bron en relatie met NORA: Domeinspecifiek begrip dat de inhoudelijke context vormt voor de FUMO-doelarchitectuur.
  53. Voorziening. Definitie: Een samenhangende organisatorische, technische of digitale faciliteit die een specifieke functie vervult binnen de informatievoorziening of het stelsel. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op het gebruik van voorzieningen in NORA en in de digitale overheid, maar is hier breder toepasbaar gemaakt op FUMO en het stelsel.
  54. Gegevens. Definitie: Vastgelegde feiten of waarden die door FUMO worden gebruikt voor procesuitvoering, besluitvorming, verantwoording en informatieproducten. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op het gegevensdenken in NORA en op het belang van gegevenskwaliteit, semantiek en hergebruik.
  55. Informatie. Definitie: Gegevens die in context zijn geplaatst en daardoor bruikbaar zijn voor uitvoering, sturing, analyse of verantwoording. Bron en relatie met NORA: Sluit direct aan op de informatiekundige grondslag van NORA en op de rol van informatie in de FUMO-doelarchitectuur.
  56. API. Definitie: Een gestandaardiseerde digitale koppelvlakspecificatie waarmee applicaties en voorzieningen geautomatiseerd gegevens en functies uitwisselen. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op open standaarden, interoperabiliteit en API-gedreven integratie zoals toegepast in de FUMO-doelarchitectuur.
  57. BIO. Definitie: De Baseline Informatiebeveiliging Overheid die richting geeft aan de inrichting en toetsing van informatiebeveiliging binnen overheidsorganisaties. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op overheidsbrede beveiligingskaders en vormt binnen FUMO het primaire normenkader voor informatiebeveiliging.
  58. BI. Definitie: Business Intelligence, de verzameling van methoden, modellen, dashboards en rapportages waarmee gegevens worden omgezet in stuurinformatie. Bron en relatie met NORA: FUMO-specifieke uitwerking van informatieproducten en informatiegestuurd werken.
  59. GEO. Definitie: Het geheel van geo-informatie, kaarten en ruimtelijke analyses waarmee FUMO locatiegebonden informatie gebruikt in uitvoering en sturing. Bron en relatie met NORA: Domeinspecifieke uitwerking van informatieproducten en gegevensgebruik binnen de fysieke leefomgeving.
  60. DSO. Definitie: Het Digitaal Stelsel Omgevingswet met landelijke voorzieningen, standaarden en uitwisselingsmechanismen voor de uitvoering van de Omgevingswet. Bron en relatie met NORA: Domeinspecifiek begrip dat de stelselcontext voor gegevensuitwisseling en dienstverlening vormt.
  61. PSA. Definitie: De Project Start Architectuur waarin de uitgangspunten, kaders en oplossingsrichting van een project of aanbesteding worden vastgelegd. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op architectuur als richtinggevend projectkader en is binnen FUMO specifiek verbonden aan de VTH-aanbesteding.
  62. AI. Definitie: Kunstmatige intelligentie, toegepast als potentiële capability voor analyse, ondersteuning of automatisering onder expliciete kaders voor rechtmatigheid, uitlegbaarheid en beheersbaarheid. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op de bredere digitale-overheidscontext, maar is hier als toekomstgerichte FUMO-capability opgenomen.
  63. MDTO. Definitie: Metagegevens voor Duurzame Toegankelijke Overheidsinformatie, de standaard voor metadata die duurzame toegankelijkheid en overdraagbaarheid ondersteunt. Bron en relatie met NORA: Sluit aan op archivering en duurzame toegankelijkheid en is binnen FUMO richtinggevend voor informatiebeheer.
  64. CIM-FLO. Definitie: Het Conceptueel Informatiemodel Fysieke Leefomgeving dat richting geeft aan gegevensdefinities en samenhang in het domein van de Omgevingswet. Bron en relatie met NORA: Domeinspecifiek referentiemodel dat binnen FUMO richting geeft aan de informatiearchitectuur.

  1. Waar een actueel begrip uit NORA beschikbaar is, gebruikt FUMO die term of sluit de definitie daarop aan.
  2. Waar NORA een andere voorkeursterm gebruikt dan FUMO, wordt dat expliciet benoemd.
  3. Waar geen passend actueel NORA-begrip beschikbaar is, gebruikt FUMO een eigen definitie die later kan worden aangescherpt.

Weet u het zeker?

Annuleer
Huidig Id Gebruiker Tijdstip wijziging Opmerking bij versie
Je hebt niet de juiste rechten om bijlagen toe te voegen