Standaarden

Architectuurstandaarden

1. Werken onder architectuur.
2. Standaard boven maatwerk.
3. Integrale ketenbenadering.
4. NORA en relevante overheidsreferentiearchitecturen.
5. Afspraken gaan voor voorzieningen.
6. Begrippenharmonisatie gaat voor lokale definities waar ketensamenwerking of gegevensuitwisseling dat vraagt.
7. Open source wordt afgewogen volgens Open, tenzij als afwegingskader bij verwerving en ontwikkeling.

Typering:

1. Werken onder architectuur: Normatief.
2. Standaard boven maatwerk: Normatief.
3. Integrale ketenbenadering: Normatief.
4. NORA: Richtinggevend.
5. Afspraken gaan voor voorzieningen: Normatief.
6. Begrippenharmonisatie: Normatief.
7. Open source volgens Open, tenzij: Richtinggevend als afwegingskader, niet als generiek verplicht principe.
8. GEMMA: Richtinggevend.
9. PETRA: Contextueel, tenzij provinciale context of samenwerking dit expliciet relevant maakt.

Actualiteitsnotitie:

1. Verwijzingen naar NORA 3.0 of oudere basisprincipes en afgeleide principes zijn verouderd. NORA heeft deze per 1 januari 2023 vervangen door de NORA Verbindende Architectuurafspraken.
2. Verwijzingen naar oude NORA-historiepagina's mogen alleen nog als achtergrondbron worden gebruikt, niet als leidend normenkader.

Gegevensstandaarden

1. Zaakgericht informatiemodel.
2. Afspraken over datakwaliteitDe mate waarin gegevens voldoen aan de eisen die nodig zijn voor het beoogde gebruik., definities en eigenaarschap.
3. CIM-FLO als richtinggevend kader.
4. MDTO voor metadatering en duurzame toegankelijkheid.

Typering:

1. Zaakgericht informatiemodel: Normatief.
2. DatakwaliteitDe mate waarin gegevens voldoen aan de eisen die nodig zijn voor het beoogde gebruik., definities en eigenaarschap: Normatief.
3. CIM-FLO: Richtinggevend.
4. MDTO: Normatief.

Actualiteitsnotitie:

1. MDTO is actueel en heeft TMLO vervangen als norm voor decentrale overheden. Verwijzingen naar TMLO zijn alleen nog relevant als overgangs- of migratiecontext.

Integratiestandaarden

1. Digitale en beveiligde uitwisseling als norm.
2. Ketentesten en beheerbare koppelingen.
3. API-gedreven integratie.
4. ZGW-API's of opvolgende standaarden.
5. Pas-toe-of-leg-uit voor relevante open standaarden.

Typering:

1. Digitale en beveiligde uitwisseling: Normatief.
2. Ketentesten en beheerbare koppelingen: Normatief.
3. API-gedreven integratie: Normatief.
4. ZGW-API's of opvolgende standaarden: Richtinggevend tot normatief, afhankelijk van beschikbaarheid en toepasbaarheid.
5. Pas-toe-of-leg-uit: Normatief waar van toepassing binnen overheidsstandaarden.

Actualiteitsnotitie:

1. Verwijzingen naar Common Ground-principes als losse normset zijn niet de meest actuele bron voor architectuurprincipes. Voor gemeentelijke architectuur zijn de actuele GEMMA-architectuurprincipes leidend; die zijn inmiddels in lijn gebracht met de Common Ground-visie.
2. Verwijzingen naar oudere GEMMA informatiearchitectuurprincipes zijn verouderd. Die pagina's zijn gearchiveerd en vervangen door een geconsolideerde set GEMMA-principes.

Referentiearchitecturen en actualiteit

NORA

1. Actuele bron: NORA Online - Bindende Architectuurafspraken
2. Niet meer leidend: NORA 3.0, basisprincipes, afgeleide principes en andere pagina's die in NORA als Historie of Uitgefaseerd zijn gemarkeerd.
3. Typering voor FUMO: Richtinggevend.

GEMMA

1. Actuele bron: GEMMA Online - Architectuurprincipes
2. Niet meer leidend: oudere aparte pagina's voor informatiearchitectuurprincipes of losstaande Common Ground-principes als architectuurkader.
3. Typering voor FUMO: Richtinggevend, vooral voor gemeentelijke samenwerking en Common Ground-conforme keuzes.

PETRA

1. Actuele bron: PETRA online
2. Niet meer leidend: oudere PETRA-overzichtspagina's binnen NORA; die geven zelf aan dat herziening nodig is.
3. Let op: de huidige PETRA is relevant als provinciale referentiearchitectuur, maar niet automatisch normatief voor FUMO; gebruik deze dus alleen waar de provinciale context of samenwerking met provincie Fryslân dat vraagt.
4. Typering voor FUMO: Contextueel.

BIO

1. Actuele bron: de geldende BIO-publicaties via BIO-overheid
2. Let op: de overgang naar BIO2 is in ontwikkeling. Bij aanbesteding en toetsing moet daarom expliciet worden vastgelegd welke BIO-versie van toepassing is.
3. Typering voor FUMO: Normatief.

Common Ground

1. Common Ground is relevant als visie op modulaire, open en gegevensgerichte overheidsdienstverlening.
2. Voor FUMO wordt Common Ground niet als zelfstandige normset gebruikt.
3. Typering voor FUMO: Contextueel.

CIM-FLO

1. Actuele bron: Digitalisering VTH - Conceptueel Informatiemodel Fysieke Leefomgeving
2. CIM-FLO ondersteunt eenduidige begrippen, relaties en hergebruik van gegevens in het domein van de fysieke leefomgeving.
3. Typering voor FUMO: Richtinggevend.

MDTO

1. Actuele bron: Nationaal Archief - MDTO
2. MDTO is leidend voor metadatering, overdraagbaarheid en duurzame toegankelijkheid.
3. Typering voor FUMO: Normatief.

Forum Standaardisatie

1. Actuele bron: Forum Standaardisatie
2. Relevante open standaarden worden toegepast volgens het principe pas toe of leg uit.
3. Typering voor FUMO: Normatief waar van toepassing.

Beheer- en processtandaarden

1. Uniforme werkinstructies op een centrale plaats.
2. Vaste releasecyclus en expliciete beheeracceptatie.

Typering:

1. Uniforme werkinstructies: Normatief.
2. Vaste releasecyclus: Normatief.
3. Expliciete beheeracceptatie: Normatief.