3.4 Applicatiegroepering
Laatst gewijzigd door Gebruiker afgeschermd op 23-03-2026 11:01:03
Verwijder dit item
Dit hoofdstuk groepeert het FUMO-applicatielandschap op een manier die past bij de doelarchitectuur. De indeling is niet bedoeld als software-inventaris op detailniveau, maar als architectonische ordening van toepassingen, voorzieningen en hulpmiddelen.
De pagina is bewust SOLL-eerst opgebouwd. De gewenste richting staat per applicatiegroep voorop. Daarna volgt de IST-situatie met de huidige applicaties die onder die groep vallen. Die volgorde past beter bij de functie van de doelarchitectuur: niet het beschrijven van het huidige landschap als eindpunt, maar het sturen op vervanging, samenhang en doorontwikkeling.
De waarde van deze groepering zit niet in het compleet opsommen van software, maar in het zichtbaar maken van de verschillende rollen die applicaties in de architectuur vervullen. Alleen daardoor kan FUMO onderscheid maken tussen kernvoorzieningen, ketenvoorzieningen, vakspecialistische schillen, generieke werkplekdiensten en hulpmiddelen. Die ordening is nodig om beheer, vervanging, sourcing en doorontwikkeling bestuurbaar te maken.
- FUMO applicatielijst januari 2026
- AFAS Software
- FME Platform - Safe Software
- ArcGIS Online - Esri
- GeoServer
- Power BI - Microsoft
- eHerkenning
- Landelijk Asbestvolgsysteem
- Inspectieview - Rijksinspecties
- AMICE / Landelijk Meldpunt Afvalstoffen
- Niet elke applicatie uit de lijst is een architectonisch kernonderdeel.
- De doelarchitectuur moet vooral inzicht geven in:
- Kernapplicaties voor proces en dossier.
- Externe ketenvoorzieningen.
- Data-, BI- en GEO-voorzieningen.
- Document- en informatiebeheer.
- Bedrijfsvoering.
- Werkplek, communicatie en IAM.
- Platform, integratie en ontwikkeling.
- Lokale hulpmiddelen en productiviteitstools worden wel beheerd, maar vormen meestal geen kern van de doelarchitectuur.
Daarmee wordt ook duidelijk dat de doelarchitectuur geen CMDB of licentieoverzicht is. Het gaat om de vraag welke groepen applicaties voor FUMO strategisch relevant zijn, welke groepen vooral ondersteunend zijn en welke groepen in de toekomst veranderen door aanbesteding, integratie of uitfasering.
Per applicatiegroep is dezelfde volgorde aangehouden:
- Applicaties die nu onder de groep vallen.
- Architectonische rol van de groep.
- Gewenste richting in het doelbeeld.
- IST-situatie als huidige invulling.
- Architectonische duiding en advies.
Deze groep bevat de systemen die het primaire VTH-proces, de dossieropbouw en de kernregistratie van zaken dragen.
Applicaties:
Architectonische rol:
- Regie op zaak, workflow, status en dossiervorming.
- Registratie van toezicht-, handhavings- en boa-gerelateerde gegevens.
- Samenwerking en informatie-uitwisseling met ketenpartners.
Gewenste richting:
- Deze huidige inrichting wordt vervangen via de nieuwe aanbesteding.
- De gewenste toekomstige inrichting is beschreven in de PSA.
- De architectonische aandacht verschuift daarmee van het in stand houden van losse huidige applicaties naar het realiseren van een samenhangende vervangende oplossing voor zaakregie, dossieropbouw, toezichtondersteuning en ketensamenwerking.
IST-situatie:
- LEEF, Businessportaal, BOA Registratie Systeem, Sigmax, Digitale Checklisten en Portal vormen samen de huidige inrichting van kernproces, toezichtregistratie, checklists en ketensamenwerking.
Deze groep is de kern van het applicatielandschap omdat hier procesregie, status, dossier en samenwerking samenkomen. De vervanging via de aanbesteding is daarom niet alleen een technische vervanging, maar een herinrichting van het hart van de informatievoorziening.
Advies:
- Behandel deze groep als het hart van het applicatielandschap.
- Leg hier expliciet de koppeling met zaaktypecatalogus, dienstencatalogus, dossierregie en portaalstrategie.
Deze groep bevat voorzieningen die niet door FUMO zelf worden beheerd, maar essentieel zijn voor de uitvoering van VTH, gegevensuitwisseling en toezicht.
Applicaties:
- eHerkenning.
- AMICE LMA.
- Inspectieview.
- Landelijk Asbestvolgsysteem.
- Landelijk Grondwater Register.
- Kadaster.
- PDOK.
- LRSO.
- KIWA portal.
- Eurofins.
- Faunaregistratiesysteem.
- SCIOS portal.
- Zwemwaterregister.
- BFVWregistraasje.
- Waterkaart.
- Satellietdataportaal.nl.
Architectonische rol:
- Bronvoorzieningen voor gegevens en registraties.
- Ketenuitwisseling met andere bevoegde instanties.
- Authenticatie, inspectie-informatie en domeinspecifieke registraties.
Gewenste richting:
- Deze groep blijft bestaan uit landelijke voorzieningen en bouwblokken die beschikbaar zijn binnen het stelsel van voorzieningen en het DSO.
- FUMO sluit hierop aan via standaardkoppelingen zoals beschreven in de PSA.
- Een verdere expliciete onderverdeling tussen landelijke, domeinspecifieke en regionale voorzieningen is voor nu niet nodig.
- Op dit moment zijn geen aparte regionale voorzieningen voorzien.
IST-situatie:
- De huidige situatie bestaat uit een verzameling landelijke registers, portalen en ketenvoorzieningen die al buiten FUMO worden beheerd, maar wel direct relevant zijn voor uitvoering, toezicht en gegevensverrijking.
- De genoemde applicaties zijn daarom niet het eigendom van FUMO, maar wel structureel onderdeel van het werkende landschap.
Deze groep laat zien dat een belangrijk deel van de informatievoorziening van FUMO buiten de eigen organisatiegrenzen ligt. De architectuur moet daarom niet alleen beschrijven wat FUMO zelf beheert, maar ook hoe de organisatie veilig en gestandaardiseerd aansluit op voorzieningen die door anderen worden geleverd.
Advies:
- Positioneer deze groep niet als intern applicatielandschap, maar als ketenlaag rond FUMO.
- Neem per voorziening later op of deze Bron, Transport, Viewer of Verwerker in de keten is.
Deze groep past rechtstreeks bij de FUMO-lijn voor datawarehouse, BI, GEO en datagestuurd werken.
Applicaties:
- FME.
- Microsoft PowerBI.
- Geoserver.
- Geoviewer (ArcGIS Online).
- PostgreSQL.
- QGIS.
- QGIS OSGeo4W Shell.
- SAGA GIS.
- GRASS GIS.
- Cyclomedia.
- Tailormap.
- Merginmap.
- I-GO.
- INSIGHTNOW.
- Geosolutions.
- Hino Meteo Registratie.
- Source Explorer.
- SourcedB.
- WindTurbineCatalogus.
Architectonische rol:
- Gegevensintegratie en ETL.
- Dataopslag en geo-datawarehouse.
- Analyse, rapportage en dashboards.
- Kaarten, viewers en ruimtelijke informatieproducten.
- Risicogericht en datagedreven werken.
Gewenste richting:
- FUMO houdt zelf regie op BI, GEO, datamodellen, datalake, datawarehouse en informatieproducten.
- FUMO onderzoekt actief samenwerking met andere omgevingsdiensten en vergelijkbare samenwerkingsverbanden.
- Het technische platform wordt ingekocht, zodat beheer, security, pipelines en technische randvoorwaarden professioneel worden georganiseerd.
- Op dat platform realiseert FUMO zelf de gegevensmodellen, het datalake, het datawarehouse en de publicatie van gegevensmodellen en informatieproducten.
IST-situatie:
- De huidige applicaties vormen samen een versnipperde maar bruikbare basis voor integratie, analyse, geo-informatie en rapportage.
- De groep bevat nu zowel integratie- en opslagcomponenten als analyse- en vieweroplossingen.
Deze groep is voor FUMO van strategisch belang omdat hier de beweging van operationele informatievoorziening naar datagestuurde organisatie vorm krijgt. BI, GEO en gegevensmodellen zijn niet alleen ondersteunend voor rapportage, maar ook bepalend voor de manier waarop FUMO risico's analyseert, verantwoording aflegt en beleidsondersteunende informatie levert.
Advies:
- Zie dit als een apart applicatiecluster binnen de doelarchitectuur.
- Splits deze groep later verder in:
- Integratie en datatransformatie.
- Opslag en modellering.
- BI en dashboards.
- GEO-viewers en analyse.
Deze groep ondersteunt inhoudelijke beoordeling, berekening, modellering en specialistisch toezicht in het domein fysieke leefomgeving.
Applicaties:
- Aagrostacks.
- BenK.
- Bluebeam Revu.
- BZ-5503.
- Calculux.
- CAROLA.
- Dateq.
- dBDataCollector.
- dBFA.
- dBFileManager.
- dBInside.
- dBTrait.
- DIALux.
- DIALux Evo.
- Drone software.
- EnviroNoise-Partner.
- Geluidwering.
- Geomilieu.
- Geomilieu-ISL3a.
- Nazca-i.
- NEN Connect.
- Partijregistratie.
- RBM II.
- Relux.
- SAFETI.
- SpectrumLab.
- Thermal Studio.
- V-Stacks gebied.
- V-Stacks vergunning.
- VIA.
- VIBRA.
- Vibra Prediction.
- ZichtOpGrond.
- ZZS-tool.
Architectonische rol:
- Specialistische inhoudelijke ondersteuning voor vergunningverlening, toezicht, handhaving en advisering.
- Domeinspecifieke reken- en analysefunctionaliteit.
- Onderbouwing van besluiten en toezichtbevindingen.
Gewenste richting:
- FUMO houdt een aparte schil van vakspecialistische applicaties.
- Deze schil kan bestaan uit expertisesystemen, berekensoftware, meetsoftware en specialistische hulpmiddelen zoals drone-software.
- Resultaten uit deze applicaties komen waar nodig terug in een zaakdossier of in BI, maar dat geldt niet voor alle data en niet voor iedere applicatie.
- De architectuur moet daarom niet uitgaan van volledige integratie van alle vakspecialistische tools, maar van gerichte en bestuurbare teruglevering van relevante uitkomsten.
IST-situatie:
- De huidige situatie bestaat uit een brede verzameling inhoudelijke hulpmiddelen voor specialistische beoordelingen, berekeningen, metingen en inspecties.
- Deze tools worden gebruikt naast het kernlandschap en niet als vervanging daarvan.
Deze schil laat zien dat FUMO inhoudelijke expertise niet volledig kan reduceren tot één kernsysteem. Specialistische toepassingen blijven nodig, maar moeten wel zodanig worden gepositioneerd dat duidelijk blijft welke resultaten onderdeel worden van zaak, dossier of BI en welke niet.
Advies:
- Deze groep hoort niet thuis in de kern van de zaakregie, maar in een aparte vakspecialistische schil.
- Architectonisch is vooral relevant:
- Welke output terug moet naar het zaakdossier.
- Welke gegevens worden hergebruikt.
- Welke applicaties bron zijn en welke alleen verwerker.
Deze groep ondersteunt documenten, archief, sjablonen, opslag en terugvindbaarheid.
Applicaties:
- Microsoft SharePoint.
- Docbase.
- MY-LEX.
- Netwerkschijf (J).
- DataMask.
- DStyle.
- ValidSign.
- PDF Sam Basic.
- PDFelement Pro.
- Acrobat Reader.
Architectonische rol:
- Documentcreatie, opslag en vindbaarheid.
- Legacy-archief en zoekfunctionaliteit.
- Ondersteuning voor anonimisering, ondertekening en documentstandaarden.
Gewenste richting:
- Voor het primaire proces vallen documentgeneratie en de bijbehorende documentketen onder de aanbesteding en zijn deze beschreven in de PSA.
- Voor de overige voorzieningen binnen documenten, archief en informatiebeheer is de gewenste toekomstige inrichting nog nader te bepalen.
- Voorzieningen zoals SharePoint, Docbase, MY-LEX, netwerkschijf en ondersteunende documenttools moeten daarom nog afzonderlijk worden onderzocht op rol, samenhang, toekomstwaarde en uitfasering.
IST-situatie:
- De huidige situatie bestaat uit een combinatie van generieke documentvoorzieningen, legacy-zoek- en archiefondersteuning, bestandsopslag en losse documenttools.
- De precieze architectonische plaats van deze voorzieningen is nog niet overal scherp.
Deze groep vraagt nog nadere uitwerking omdat zij het grensvlak raakt tussen werkdocumenten, formele dossiers, archiefvoorzieningen en generieke opslag. Juist hier ontstaan in veel organisaties onduidelijkheden. De architectuur maakt daarom zichtbaar dat deze voorzieningen niet als één ongedifferentieerde documentlaag mogen worden behandeld.
Advies:
- Maak hier in de doelarchitectuur onderscheid tussen:
- Formeel dossier.
- Werkdossier.
- Niet-archiefwaardige bestandsopslag.
- Positioneer SharePoint en netwerkschijven niet automatisch als archiefvoorziening.
Deze groep vormt het generieke digitale werk- en samenwerkingsdomein.
Applicaties:
- Entra ID.
- Microsoft Exchange.
- Microsoft Outlook.
- Microsoft Teams.
- Microsoft OneDrive.
- Microsoft Forms.
- Bedrijfsportal.
- Bastion 365.
- Embrace.
- TYPO3 CMS.
- Telepo.
- Legal Intelligence.
Architectonische rol:
- Authenticatie en autorisatie.
- Communicatie en samenwerking.
- Werkplekondersteuning.
- Publicatie en kennisontsluiting.
- Veilig berichtenverkeer en bestandsuitwisseling.
Gewenste richting:
- Kantoorautomatisering wordt in de huidige situatie ingekocht via de provincie.
- Op langere termijn organiseert FUMO eigen inkoop en eigen beheer voor deze voorzieningen.
- FUMO voert zelf beperkt beheer, passend bij gebruiksbeheer en gebruikersbeheer.
- Technische exploitatie en onderliggende werkplekdiensten blijven daarmee onderscheiden van functioneel en gebruikersgericht beheer.
IST-situatie:
- De huidige werkplek-, communicatie- en identityvoorzieningen zijn grotendeels gebaseerd op generieke samenwerkings- en werkplekdiensten.
- De sourcing loopt nu voor een belangrijk deel via de provincie.
Deze groep is randvoorwaardelijk voor de rest van de architectuur. Zonder betrouwbare werkplek, identity, communicatie en samenwerking kunnen processen, beheer en keteninteractie niet functioneren. Tegelijk is dit voor FUMO geen primaire veranderopgave in dezelfde zin als het VTH-kernlandschap. De architectuur positioneert deze groep daarom als generieke laag met een duidelijke sourcingrichting.
Advies:
- Behandel dit als generieke voorzieningenlaag.
- Deze groep is randvoorwaardelijk voor de hele doelarchitectuur, maar niet leidend voor het primaire VTH-proces.
Deze groep ondersteunt HR, finance, werving, besluitvorming en interne sturing.
Applicaties:
- AFAS.
- HR21.
- Key2Finance.
- Nucleus.
- Recruitee.
- iBabs.
- MyForms.
- Qualtrics.
- cardPresso.
- WorkPace.
Architectonische rol:
- Ondersteuning van HR, finance en interne bedrijfsvoering.
- Besluitvorming, planning en interne formulierenprocessen.
Gewenste richting:
- De huidige situatie is deels ingekocht via de provincie en deels zelfstandig ingericht.
- Voor de lange termijn is het van belang om HR, salaris en finance integraal in te kopen.
- Ondersteuning van kwaliteitscriteria voor medewerkers, recruitment en aanverwante HR-processen wordt bij voorkeur ook integraal ingericht.
- Bestuurlijke procesondersteuning zoals iBabs raakt nadrukkelijk aan archivering en moet daarom niet alleen als bedrijfsvoeringstool maar ook als onderdeel van informatiebeheer worden beschouwd.
- Data uit het primaire proces, zoals zaken en producten, moet koppelbaar zijn aan uren, kosten, projecten en andere sturingsinformatie.
- De gegevensstroom van bronapplicaties naar BI en managementinformatie is daarmee integraal onderdeel van de architectuur.
IST-situatie:
- De huidige situatie bestaat uit een mix van via de provincie afgenomen en zelfstandig ingerichte bedrijfsvoeringsvoorzieningen.
- De koppeling tussen primaire procesdata en bedrijfsvoeringsdata is nog geen uitgewerkt integraal doelbeeld, maar wel een duidelijke architectuurbehoefte.
Deze groep maakt duidelijk dat bedrijfsvoering voor FUMO niet buiten de architectuur valt. Juist de koppeling tussen primaire procesdata, uren, kosten, projecten en sturing bepaalt of de organisatie integraal kan verantwoorden en sturen. Daarom hoort deze groep expliciet thuis in de architectuur en niet alleen in een ondersteunend bedrijfsvoeringsdomein.
Advies:
- Positioneer deze groep als bedrijfsvoeringsdomein naast het primaire proces.
- Beschouw deze groep niet als los ondersteunend domein, maar als integraal onderdeel van de sturings- en informatiearchitectuur.
Deze groep ondersteunt technische exploitatie, integratie, containerbeheer en lokale ontwikkeling.
Applicaties:
Architectonische rol:
- Technische exploitatie van voorzieningen.
- Ontwikkeling, scripts, integratie en proof of concept-omgevingen.
- Ondersteuning van architectuurmodellering.
Gewenste richting:
- Voor de korte termijn is de toekomstige inrichting van deze groep nog open.
- Innovatie moet in principe los van de bestaande install base kunnen plaatsvinden.
- De architectuur positioneert innovatie daarom als een aparte, gecontroleerde ruimte naast de beheerste productieomgeving.
- Een expliciet innovatieproces moet leiden tot bewuste keuzes over overgang van innovatie naar project en van project naar beheer.
- De nadere inrichting van deze groep is mede afhankelijk van de mogelijkheden die voortkomen uit de aanbesteding.
IST-situatie:
- De huidige tools in deze groep ondersteunen lokale ontwikkeling, scripts, modellering en technische exploitatie.
- Zij vormen nog geen uitgewerkt doelbeeld voor een toekomstig innovatie- en integratieplatform.
De open status van deze groep is logisch. Hier komt de innovatiecapaciteit van FUMO samen met technische keuzes die nog niet volledig bepaald zijn. De architectuur kiest daarom bewust niet voor een dichtgetimmerde uitwerking, maar voor een positionering waarin innovatie los van de productieomgeving kan plaatsvinden en pas na expliciete toetsing doorstroomt naar project of beheer.
Advies:
- Positioneer deze groep als technische ondersteuningslaag.
- Neem deze niet op als business-applicaties, maar als beheer- en ontwikkelvoorzieningen.
Deze groep bevat tools die voor gebruikers nuttig zijn, maar architectonisch meestal geen kernonderdeel vormen.
Applicaties:
- 7-ZIP.
- Microsoft Word.
- Microsoft Excel.
- Microsoft PowerPoint.
- Microsoft Edge.
- Firefox.
- Camtasia.
- Illustrator.
- inDesign.
- Photoshop.
- Premiere Pro.
- Think-Cell.
- VLC media player.
- Total Commander.
- Dragon Spraaksoftware.
- KeePass.
- Notion.
- Microsoft Copilot (free).
- Pastoor (schrijfcoach).
- Paintdotnet.
- uBlock Origin.
Architectonische rol:
- Ondersteunend voor individuele productiviteit.
- Niet leidend voor proces- of ketenarchitectuur, tenzij specifiek beleid of risico's dat nodig maken.
Gewenste richting:
- Deze groep blijft ondersteunend en wordt niet als kernonderdeel van de doelarchitectuur gepositioneerd.
- Alleen waar hulpmiddelen gevolgen hebben voor informatiebeveiliging, AI-gebruik, gegevensopslag of compliance worden zij architectonisch expliciet relevant.
IST-situatie:
- De huidige situatie bestaat uit een brede verzameling kantoor- en productiviteitstools die door individuele medewerkers of teams worden gebruikt.
- Deze tools ondersteunen het werk, maar bepalen in principe niet de architectonische kern van de informatievoorziening.
Advies:
- Neem deze groep alleen op als ondersteunende hulpmiddelen.
- Werk hier alleen uitzonderingen verder uit, bijvoorbeeld bij AI-gebruik, informatiebeveiliging of opslag van gevoelige informatie.
Juist door deze groep expliciet als ondersteunend te benoemen, voorkomt FUMO dat de doelarchitectuur vervalt in een te breed overzicht van alle gebruikte software. De architectuur moet focussen op samenhang, kernfuncties en bestuurbare verandering, niet op ieder individueel hulpmiddel.
Voor de doelarchitectuur adviseer ik de volgende hoofdgroepering als blijvende architectuurindeling:
- Kernproces en zaakregie.
- Externe ketenvoorzieningen en landelijke registers.
- Data, BI en GEO.
- Vakspecialistische applicaties.
- Documenten en informatiebeheer.
- Werkplek, communicatie en IAM.
- Bedrijfsvoering en sturing.
- Platform, integratie en ontwikkeling.
- Lokale hulpmiddelen.
- Deze indeling sluit aan op de hoofdstukken Bedrijfsarchitectuur, Informatiearchitectuur, Technische Architectuur, Beheer, Archivering en Diensten.
- Deze indeling maakt zichtbaar wat kern is en wat ondersteunend is.
- Deze indeling helpt om eigenaarschap, beheer en portfoliokeuzes later per groep te organiseren.
- Deze indeling voorkomt dat de doelarchitectuur vervalt in een losse softwarelijst zonder architectonische samenhang.
De applicatiegroepering is daarmee vooral een brug tussen inventarisatie en architectuur. Doordat de gewenste richting per groep voorop staat, maakt deze pagina het mogelijk om applicaties, eigenaarschap, koppelingen en vervanging te ordenen zonder dat de huidige situatie de architectuurlogica gaat domineren.
- Koppel per applicatiegroep een eigenaar.
- Koppel per applicatiegroep de relevante gegevensdomeinen.
- Koppel per applicatiegroep de belangrijkste koppelingen.
- Bepaal per applicatiegroep of deze:
- Blijft.
- Wordt vervangen.
- Wordt uitgefaseerd.
- Alleen ondersteunend blijft.
- Applicatiegroepering
- Bronnen
- Uitgangspunt voor de groepering
- Leeswijze per applicatiegroep
- Advies voor architectonische ordening
- 1. Kernproces en zaak- en dossierregie
- 2. Externe ketenvoorzieningen en landelijke registers
- 3. Data-, BI- en GEO-platform
- 4. Vakspecialistische VTH-analyse
- 5. Documenten, archief en informatiebeheer
- 6. Werkplek, communicatie, samenwerking en IAM
- 7. Bedrijfsvoering en sturing
- 8. Platform, integratie en ontwikkeling
- 9. Lokale productiviteit en hulpmiddelen
- Aanbevolen hoofdindeling voor de FUMO-doelarchitectuur
- Waarom deze indeling past bij de FUMO-doelarchitectuur
- Aanbevolen vervolgstappen
Verwijder dit item
Weet u het zeker?
| Huidig | Id | Gebruiker | Tijdstip wijziging | Opmerking bij versie |
|---|
Dit vind ik een sterk hoofdstuk. Ik zou groep 8 uiteindelijk wel verder opdelen in integratievoorzieningen / ontwikkel-en innovatievoorzieningen / beheertools. Het voelt nu een beetje als een verzamelbak, maar de groep is nu natuurlijk nog vrij klein.
Ik vraag mij ook af of "FUMO realiseert zelf de gegevensmodellen, het datalake, het datawarehouse en de publicatie van gegevensmodellen en informatieproducten" de komende jaren haalbaar is voor de FUMO.
Hoe gaan we deze groepering straks gebruiken in besluitvorming/eigenaarschap/verandermanagement etc?