Context en Richting

Organisatiecontext

FUMO staat voor de opgave om de informatievoorziening organisatiebreed te professionaliseren. De directe aanleiding ligt niet alleen in technologische vernieuwing, maar vooral in de manier waarop beheer, verandering, informatiekwaliteit en ketensamenwerking nu zijn georganiseerd. De huidige situatie kent een te grote afhankelijkheid van decentrale uitvoering, onvoldoende grip op wijziging en beheer, risico's in gegevenskwaliteit en informatiebeheer, en te veel variatie in werkwijzen en voorzieningen. Daardoor is de organisatie kwetsbaar, zijn verbeteringen moeilijker schaalbaar en ontbreekt een stabiele basis voor een toekomstbestendige informatievoorziening.

De doelarchitectuurHet samenhangende kader van principes, uitgangspunten, keuzes en richtingen waarmee FUMO de gewenste inrichting van de informatievoorziening beschrijft en bestuurt. geeft richting aan de gewenste situatie. Zij doet dat niet door een technisch eindplaatje te beschrijven, maar door vast te leggen welke keuzes voor FUMO leidend zijn, waarom die keuzes nodig zijn en wat dat betekent voor proces, informatie, techniek, beheer en governance. De Informatievisie FUMO 2024-2028 is daarbij de belangrijkste achtergrondbron voor de veranderopgave. Oude bestuurlijke documenten of historische uitgangspunten uit andere organisaties worden niet als normatieve basis overgenomen.

Strategische opgaven

1. Continuiteit van beheer en informatievoorziening waarborgen.
2. De informatievoorziening gecontroleerd en organisatiebreed verbeteren.
3. Standaardisatie, uniformiteit en ketensamenhang versterken.
4. DatakwaliteitDe mate waarin gegevens voldoen aan de eisen die nodig zijn voor het beoogde gebruik., informatiebeheer en stuurinformatie structureel verbeteren.
5. Veranderkracht opbouwen voor projecten, releases en innovatie.

Deze strategische opgaven hangen direct met elkaar samen. Zonder continuiteit is verandering niet beheersbaar. Zonder standaardisatie blijft informatie versnipperd. Zonder datakwaliteitDe mate waarin gegevens voldoen aan de eisen die nodig zijn voor het beoogde gebruik. en stuurinformatie blijft de organisatie afhankelijk van aannames, handwerk en lokale kennis. De architectuur moet daarom niet alleen een richting geven voor systemen, maar vooral een ordeningsprincipe bieden voor de manier waarop FUMO wil sturen en veranderen.

Externe ontwikkelingen

1. Omgevingswet.
2. VTH-stelsel.
3. Interbestuurlijke samenwerking.
4. Informatiehuishouding.
5. Security en privacy.
6. Doorontwikkeling van DSO, CIM-FLO en Digitalisering VTH.

Richtinggevende keuzes

De doelarchitectuurHet samenhangende kader van principes, uitgangspunten, keuzes en richtingen waarmee FUMO de gewenste inrichting van de informatievoorziening beschrijft en bestuurt. voor FUMO werkt vanuit de volgende richtinggevende keuzes:

1. Continuiteit van beheer gaat voor op versnipperde lokale oplossingen.
2. Verbeteren gebeurt gecontroleerd via releasematig beheerDe beheerstroom voor voorspelbare wijzigingen die periodiek worden gebundeld, getest en in productie genomen., projecten en innovatie.
3. Informatievoorziening ondersteunt het primaire VTH-proces end-to-end.
4. De Omgevingswet is leidend voor processen, gegevens en ketensamenwerking.
5. Standaardisatie gaat voor maatwerk tenzij een uitzondering aantoonbaar nodig is.
6. Informatie, datakwaliteitDe mate waarin gegevens voldoen aan de eisen die nodig zijn voor het beoogde gebruik. en rechtmatigheid zijn sturend in ontwerpkeuzes.
7. Leveranciers leveren techniek en platformdiensten, FUMO houdt regie op informatie en inrichting.
8. De VTH-oplossing moet toekomstvast zijn richting landelijke standaarden, ketenregisters en nieuwe informatieproducten.

Deze keuzes zijn bewust pragmatisch. FUMO is te klein om alle onderdelen van de informatievoorziening zelfstandig diep technisch te ontwikkelen en te beheren, maar te afhankelijk worden van leveranciers is evenmin wenselijk. Daarom kiest FUMO voor een model waarin techniek en platformdiensten waar passend worden ingekocht, terwijl regie op informatie, inrichting, kwaliteit en samenhang intern wordt gehouden. De architectuur legt die balans vast.

Normatieve uitwerking van de uitgangspunten

De organisatiebrede uitgangspunten zijn voor FUMO niet alleen richtinggevend, maar ook toetsbaar. Per uitgangspunt geldt daarom steeds dezelfde structuur:

1. Principe: Wat FUMO wil bereiken.
2. Rationale: Waarom dit principe nodig is.
3. Implicaties: Wat dit betekent voor proces, gegevens, techniek, beheer en organisatie.
4. Toetsvragen: Hoe beoordeeld wordt of een project, wijziging of inrichting aan het principe voldoet.

Deze systematiek sluit aan op de werkwijze van referentiearchitecturen als NORA, zonder de FUMO-doelarchitectuurHet samenhangende kader van principes, uitgangspunten, keuzes en richtingen waarmee FUMO de gewenste inrichting van de informatievoorziening beschrijft en bestuurt. te dwingen in dezelfde hoofdstukindeling. Voor FUMO is dit belangrijk, omdat de architectuur niet alleen een beschrijvend documentEen vastgelegde eenheid van informatie die onderdeel kan zijn van een werkdossier, formeel dossier of archief. moet zijn, maar ook een praktisch toetsingskader voor aanbesteding, projectkeuzes, beheer en portfoliobesluiten.

Veranderopgave

FUMO werkt toe naar een situatie waarin informatiemanagement, beheer, kwaliteit, datakwaliteitDe mate waarin gegevens voldoen aan de eisen die nodig zijn voor het beoogde gebruik. en informatiebeheer centraal en samenhangend worden ingericht. Deze veranderopgave is nadrukkelijk breder dan alleen de vervanging van de VTH-oplossing. De aanbesteding is een belangrijk moment, maar niet het doel op zichzelf. Het werkelijke doel is een situatie waarin FUMO beheerster kan werken, voorspelbaarder kan veranderen en beter kan sturen op kwaliteit, risico en uitvoering.

Concreet betekent dit:

1. Het terugbrengen van versnippering in processen, applicaties en verantwoordelijkheden.
2. Het versterken van centrale regie op beheer, verandering en leveranciers.
3. Het verbeteren van ketensamenwerking, dossieroverdracht en gegevensuitwisseling.
4. Het vergroten van de volwassenheid van archivering, datakwaliteitDe mate waarin gegevens voldoen aan de eisen die nodig zijn voor het beoogde gebruik. en managementinformatie.
5. Het opbouwen van een organisatie die releasematig, projectmatig en innovatief kan doorontwikkelen binnen vaste kaders.

Organisatiebrede uitgangspunten

Wij werken zaakgericht

1. Zaaktypen zijn leidend voor de uitvoering van taken.
2. Producten en diensten geven nuance aan de uitvoering van een zaaktypeDe gestandaardiseerde beschrijving van een soort zaak, inclusief kenmerken zoals processtappen, statussen, rollen, doorlooptijden en resultaten..
3. Het begrip zaakEen samenhangende hoeveelheid werk met een duidelijke aanleiding en een duidelijk eindresultaat, waarvan kwaliteit, voortgang en doorlooptijd inzichtelijk en bestuurbaar zijn. is het centrale ankerpunt voor proces, informatie en documenten.

Implicaties:

1. Procesinrichting, dossiervorming en rapportage sluiten aan op zaaktypen.
2. Gegevens en documenten worden gekoppeld aan de zaakEen samenhangende hoeveelheid werk met een duidelijke aanleiding en een duidelijk eindresultaat, waarvan kwaliteit, voortgang en doorlooptijd inzichtelijk en bestuurbaar zijn. als centrale drager.
3. Wijzigingen in processen of producten worden altijd getoetst op impact op zaaktypen en ketensamenhang.

Rationale: Zaakgericht werkenEen manier van werken waarbij processen, status, verantwoordelijkheden, documenten en resultaten worden georganiseerd rond zaken en zaaktypen. is voor FUMO geen administratieve keuze maar een manier om proces, dossier, sturing en verantwoording bij elkaar te houden. In een organisatie waarin meerdere processen, deelnemers en ketenpartners samenkomen, is een gemeenschappelijk anker nodig. Zonder dat anker ontstaat opnieuw versnippering in statussen, documenten, verantwoordelijkheden en managementinformatie.

Wij werken digitaal

1. Digitale en beveiligde communicatie is de norm voor burgers, bedrijven, ketenpartners en opdrachtgevers.
2. Informatie-uitwisseling, dossiervorming en archivering verlopen in beginsel digitaal.

Implicaties:

1. Papieren werkwijzen zijn uitzondering en moeten expliciet worden gemotiveerd.
2. Ketenuitwisseling en dossieroverdracht worden digitaal ondersteund.
3. Het ontwerp van processen en systemen gaat uit van digitale beschikbaarheid en digitale traceerbaarheid.

Rationale: FUMO kan de gewenste schaalbaarheid, ketensamenwerking en archiveringskwaliteit alleen bereiken wanneer digitaal werkenHet uitgangspunt dat informatie, samenwerking, besluitvorming en verantwoording primair digitaal worden ondersteund en vastgelegd. de norm is. Digitaal werkenHet uitgangspunt dat informatie, samenwerking, besluitvorming en verantwoording primair digitaal worden ondersteund en vastgelegd. betekent daarbij niet alleen digitaliseren van formulieren, maar ook digitale dossiervorming, digitale overdracht en digitale bestuurbaarheid van processen.

Wij werken uniform

1. Processen, afspraken en applicatie-inzet worden zo uniform mogelijk ingericht.
2. Voor gelijke functionaliteit wordt in beginsel een uniforme oplossing gekozen.

Implicaties:

1. Lokale uitzonderingen worden beperkt en expliciet afgewogen.
2. Werkinstructies en beheerafspraken worden centraal beheerd.
3. Uniformiteit is leidend bij applicatiekeuzes, inrichting en beheer.

Rationale: De huidige problematiek van dubbele kosten, afwijkende werkwijzen en kwetsbaar beheer is alleen terug te dringen als FUMO actief kiest voor uniformering. Uniformiteit is daarmee geen doel op zichzelf, maar een voorwaarde om beheer, kwaliteit en sturing beheersbaar te maken.

Wij werken transparant

1. FUMO rapporteert over voortgang, resultaten en datakwaliteitDe mate waarin gegevens voldoen aan de eisen die nodig zijn voor het beoogde gebruik..
2. Afwijkingen, fouten en verbeteracties worden inzichtelijk gemaakt en opgevolgd.

Implicaties:

1. Managementinformatie wordt onderdeel van de architectuur en niet achteraf toegevoegd.
2. Kwaliteit en datakwaliteitDe mate waarin gegevens voldoen aan de eisen die nodig zijn voor het beoogde gebruik. zijn expliciete stuurthema's.
3. Verantwoording naar opdrachtgevers en ketenpartners vraagt om betrouwbare en reproduceerbare informatie.

Rationale: FUMO werkt in een omgeving waarin opdrachtgevers, ketenpartners en interne sturing allemaal vragen om inzicht in voortgang, kwaliteit en prestaties. TransparantieDe eigenschap dat keuzes, status, gegevensgebruik, procesvoortgang en verantwoordelijkheden navolgbaar en uitlegbaar zijn. vraagt daarom om een informatievoorziening die herleidbaar, uitlegbaar en reproduceerbaar is.

Wij werken veiligHet uitgangspunt dat informatie, systemen en processen zodanig zijn ingericht dat vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid aantoonbaar zijn geborgd.

1. Informatieveiligheid en sociale veiligheid zijn onderdeel van ontwerp, beheer en gedrag.
2. Oplossingen zijn secure by design en voldoen aan BIO en relevante wet- en regelgeving.

Implicaties:

1. Security, privacy, logging en audittrail zijn standaard onderdeel van ontwerp en toetsing.
2. Afhankelijkheden van leveranciers, platformen en externe diensten worden expliciet beoordeeld.
3. Beveiliging wordt meegenomen in releases, projecten, beheer en innovatie.

Rationale: Veiligheid is voor FUMO geen apart technisch thema, maar een randvoorwaarde voor betrouwbare uitvoering, rechtmatigheid en ketensamenwerking. Juist omdat FUMO veel werkt met ketenuitwisseling, SaaS-oplossingen en externe voorzieningen moet veiligheid integraal worden beoordeeld.

Wij werken volgens de principes van de e-overheidHet geheel van principes, voorzieningen, standaarden en werkwijzen waarmee overheden digitale dienstverlening en gegevensuitwisseling organiseren.

1. Landelijke bouwstenen, standaarden en voorzieningen zijn leidend.
2. Maatwerk wordt beperkt tot situaties waarin standaardvoorzieningen onvoldoende zijn.
3. Wij werken tijds- en plaatsonafhankelijk waar mogelijk.

Implicaties:

1. FUMO sluit aan op actuele overheidsarchitecturen, standaarden en landelijke voorzieningen.
2. Open standaarden en herbruikbare bouwstenen hebben voorrang op maatwerk.
3. Oplossingen moeten webbased, toegankelijk en toepasbaar zijn binnen hybride werken en uitvoering in het veld.

Rationale: FUMO opereert niet als geïsoleerde organisatie, maar als onderdeel van een bredere overheidsketen. Aansluiten op landelijke standaarden en voorzieningen is daarom geen keuze uit efficiëntie alleen, maar een voorwaarde om samenhangend te kunnen werken binnen het stelsel van de Omgevingswet en de digitale overheid.

Wij zijn een kennisorganisatieEen organisatie die expertise, ervaring, gegevens en informatieproducten actief inzet voor kwaliteit, besluitvorming en continue verbetering.

1. Kennis wordt centraal vastgelegd, gedeeld en hergebruikt.
2. Continue verbetering is onderdeel van het reguliere werken.

Implicaties:

1. Kennis, werkinstructies en ontwerpkeuzes worden centraal en vindbaar vastgelegd.
2. Leerervaringen uit beheer, audits en projecten worden teruggebracht in de inrichting.
3. Informatiemanagement ondersteunt actief kennisdeling en standaardisatie.

Rationale: Veel kwetsbaarheid in de huidige situatie zit in afhankelijkheid van lokale kennis, losse werkafspraken en beperkte overdraagbaarheid. Een kennisorganisatieEen organisatie die expertise, ervaring, gegevens en informatieproducten actief inzet voor kwaliteit, besluitvorming en continue verbetering. organiseert daarom niet alleen inhoudelijke expertise, maar ook het systematisch vastleggen en hergebruiken van kennis.

Wij nemen geinformeerde besluiten

1. Besluitvorming op strategisch, tactisch en operationeel niveau is informatiegestuurd.
2. DatakwaliteitDe mate waarin gegevens voldoen aan de eisen die nodig zijn voor het beoogde gebruik. en managementinformatie zijn randvoorwaardelijk.

Implicaties:

1. Stuurinformatie moet herleidbaar zijn tot brongegevens en processen.
2. BI, dashboards en datakwaliteitDe mate waarin gegevens voldoen aan de eisen die nodig zijn voor het beoogde gebruik. zijn onderdeel van de doelarchitectuurHet samenhangende kader van principes, uitgangspunten, keuzes en richtingen waarmee FUMO de gewenste inrichting van de informatievoorziening beschrijft en bestuurt..
3. Portfolio-, release- en projectbesluiten worden genomen op basis van expliciete informatie en kaders.

Rationale: FUMO wil sturen op kwaliteit, capaciteit, risico en veranderprioriteit. Dat is alleen mogelijk wanneer besluitvorming niet leunt op losse signalen of persoonlijke kennis, maar op informatie die herleidbaar is naar bron, proces en context.

Wij werken rechtmatigHet uitgangspunt dat processen, besluiten, gegevensverwerkingen en informatie-uitwisseling voldoen aan wet- en regelgeving en aan de geldende mandaten en bevoegdheden.

1. Processen, systemen en gegevensverwerkingen voldoen aan wet- en regelgeving.
2. Archivering, privacy en verplichte gegevensleveringen zijn expliciet geborgd.

Implicaties:

1. Rechtmatigheid is een standaard toetsingscriterium in ontwerp, beheer en verandering.
2. Informatiebeheer, archivering, AVG en beveiliging worden niet los van elkaar ingericht.
3. Verplichte gegevensleveringen en wettelijke termijnen moeten aantoonbaar worden ondersteund.

Rationale: FUMO is een uitvoeringsorganisatie in een juridisch zwaar gereguleerd domein. Daardoor moet rechtmatigheid niet alleen worden geborgd in besluiten, maar ook in de onderliggende informatievoorziening, archivering, gegevensverwerking en ketensamenwerking.

Architectuurprincipes

1. Primair proces en informatievoorziening worden in samenhang ontworpen.
2. Gegevens worden eenmalig vastgelegd en meervoudig gebruikt.
3. Beheerbaarheid, uitlegbaarheid en toetsbaarheid zijn standaard ontwerpcriteria.
4. Ketensamenhang vraagt om integrale impactanalyse en ketentesten.
5. Integratiegericht ontwerpen is randvoorwaardelijk.
6. Open standaarden en API-gedreven uitwisseling zijn het uitgangspunt.
7. Compartimentering ondersteunt samenwerking, eigenaarschap en scheiding van gegevens.

Veranderdoelen

1. FUMO beschikt over een organisatiebrede doelarchitectuurHet samenhangende kader van principes, uitgangspunten, keuzes en richtingen waarmee FUMO de gewenste inrichting van de informatievoorziening beschrijft en bestuurt. die richting geeft aan beheer, projecten en innovatie.
2. Informatiemanagement, beheer en leveranciersregie zijn centraal en expliciet belegd.
3. Processen, applicaties en gegevensuitwisseling zijn uniformer en beter beheersbaar ingericht.
4. Dossieroverdracht via een ketenportaalEen digitale voorziening voor samenwerking, statusuitwisseling, dossieroverdracht en interactie tussen FUMO, bevoegde gezagen en andere ketenpartners. wordt in beide richtingen ondersteund tussen bevoegd gezagDe overheidspartij die bestuurlijk en juridisch bevoegd is om een besluit te nemen of verantwoordelijkheid draagt voor een taak of dossier. en FUMO.
5. Archiefuitvoering verschuift op de langere termijn naar FUMO, waar mandaat, afspraken en inrichting dit mogelijk maken.
6. DatakwaliteitDe mate waarin gegevens voldoen aan de eisen die nodig zijn voor het beoogde gebruik., managementinformatie en auditbaarheid zijn structureel verbeterd.
7. De organisatie kan gecontroleerd releasematig, projectmatig en innovatief doorontwikkelen.
8. De uitvoering ontwikkelt zich van versnipperde werkwijzen naar uniforme ketenprocessen met centrale regie op informatie en beheer.

Prioriteiten in de eerste twee jaar

1. De VTH-aanbesteding afronden en implementeren.
2. DatakwaliteitDe mate waarin gegevens voldoen aan de eisen die nodig zijn voor het beoogde gebruik. meten en verbeteren aan de hand van een dashboard en een verbeterplan.
3. Processen en werkinstructies uniformeren.

Deze prioriteiten maken zichtbaar dat FUMO eerst het fundament wil versterken. De aanbesteding biedt de kans om het kernlandschap opnieuw in te richten, maar zonder datakwaliteitDe mate waarin gegevens voldoen aan de eisen die nodig zijn voor het beoogde gebruik. en uniforme procesinrichting zou dat fundament alsnog onvoldoende stabiel blijven. De prioriteiten zijn daarom bewust gekozen als combinatie van vervanging, informatiekwaliteit en organisatie-inrichting.

Uitwerking archivering en dossieroverdracht

1. Het startpunt is dat archiefverantwoordelijkheid en archiefuitvoering bij het bevoegd gezagDe overheidspartij die bestuurlijk en juridisch bevoegd is om een besluit te nemen of verantwoordelijkheid draagt voor een taak of dossier. kunnen liggen, tenzij taken al zijn overgebracht.
2. FUMO moet dossieroverdracht in twee richtingen via een ketenportaalEen digitale voorziening voor samenwerking, statusuitwisseling, dossieroverdracht en interactie tussen FUMO, bevoegde gezagen en andere ketenpartners. kunnen ondersteunen.
3. Dossiervorming, metadata, bewaartermijnen en overdracht moeten aantoonbaar bestuurbaar zijn.
4. De langetermijnrichting is dat archiefuitvoering verder naar FUMO verschuift waar dit bestuurlijk, juridisch en operationeel passend is.

Actualiteitscontrole op overgenomen voorbeeldprincipes

Bij het Twente-voorbeeld zijn niet alle onderliggende referenties nog actueel. Voor FUMO gelden daarom de volgende correcties:

1. Uitgangspunten uit oude bedrijfsplannen of bestuurlijke stukken van andere organisaties worden niet als normatieve basis overgenomen.
2. De Informatievisie FUMO 2024-2028 wordt gebruikt als relevante achtergrondbron voor de eigen veranderopgave.
3. Verwijzingen naar NORA 3.0 worden vervangen door de actuele NORA Verbindende Architectuurafspraken.
4. Verwijzingen naar BIO zonder versieaanduiding zijn te algemeen en moeten worden geconcretiseerd in beleid, aanbesteding en toetsing.
5. Verwijzingen naar Common Ground worden niet als zelfstandig normatief principe overgenomen.